Lody a sprawa polska

Lody a sprawa polska
czwartek, 08 listopad 2018
kategoria: ciekawostki
To zaskakujące, ale lody na naszych stołach zagościły powszechnie
dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w okresie
międzywojennym. Tuwim pisał w „Kwiatach polskich”: „Tradycja! Któż
by nie pamiętał?/ Niedziela: lody i kurczęta”. W 100-lecie
Niepodległości warto więc przypomnieć polski wkład w lodziarstwo.

Choć od 3 tysięcy lat jadają je Chińczycy, Arabowie w X wieku
przekazali sekret produkcji sorbetów Sycylijczykom, zaś słynny
renesansowy architekt i artysta, a z zamiłowania kucharz Bernardo
Buontalenti, mrożąc kogel-mogel z mlekiem, stworzył lody we
współczesnym wydaniu, to historia tego deseru w kraju nad Wisłą
zaczęła się niewiele ponad 200 lat temu.

Najstarsza wzmianka o nich w języku polskim pochodzi od dyplomatów,
którzy w XVII wielu odwiedzili Turcję i tam uraczono ich
„delikatnymi sorbetami”. Jako pierwszy odnotował je w książce
kulinarnej wydanej w 1783 roku Wojciech Wielądko. W słowniku
wileńskim z 1861 roku występują jako gatunek konfitur. Wspomina o
nich Andrzej Kitowicz, XVIII-wieczny pamiętnikarz i Adam Mickiewicz
w XII księdze „Pana Tadeusza”.

Lody uchodziły za taki specjał, że częstowano nim nawet koronowane
głowy. Najpierw pojawiają się na dworach. Na szlacheckich stołach
lądują lody z form w kształcie „harbuzów”, ryb, kiełbas i pałaców.
Nakładało się je do filiżanek i spożywało łyżeczką. Etykieta nie
pozwalała by zjadać rozpuszczone lody. To co upłynniło się na dnie,
tylko niewychowane panny spijały ukradkiem. Lody wówczas dozwolone
były od lat 18.

Na przełomie XIX i XX wieku, żeby serwować mrożony deser trzeba
było mieć lodownię i odpowiedni sprzęt, najlepiej sprowadzony z
Włoch. Do jego wyrabiania używano specjalnej maszynki do kręcenia
lodów zwanej sorbetierą. Był to zazwyczaj drewniany cebrzyk, do
którego wstawiano cynową puszkę, a między naczynia wsypywano lód z
saletrą lub solą morską (co lepiej utrzymywało niską temperaturę).
Żeby lody miały dobrą konsystencję trzeba było kręcić korbką
maszynki w tempie 80 - 100 obrotów na minutę. Wymagało to sporej
krzepy i było bardzo pracochłonne. Ochmistrzynie zarządzające
dworami nie raz sarkały, że pół dnia pichcą deser, który
pochłaniany jest w pięć minut.

Jedną z pierwszych receptur podała w 1880 roku Florentyna
Niewiarowska w poradniku kulinarnym “Doświadczone sekreta smażenia
konfitur i soków oraz robienia konserw, galaret, marmolad, lodów,
wódek, likierów, nalewek, ratafij najrozmaitszych konserw owocowych
w spirytusie i occie, owoców suszonych w cukrze i t.p”. Z lodami
czekoladowymi radziła postępować tak:

“Półtora ćwierci kila dobrej, waniljowej czekolady utrzeć na tarku
i zalać gorącą śmietanką, której wziąć dwie kwarty. Mieszać ciągle
zalewając, dopokąd się czekolada całkiem nie roztopi. Ubić dziesięć
żółtek z pół kilem i ćwierć cukru miałkiego, wlać w to czekoladę,
postawić na wolnym ogniu i mięszać ciągle łyżką dopokąd nie
zgęstnieje, uważając bardzo, aby się nie zachorowało. Wtedy
przecedzić, ostudzić dobrze, wlać do puszki, zamrozić i dalej
postępować jak wyżej w uwagach o robieniu lodów podano”.
Florentyna Niewiarowska

Dużo przepisów na lody zanotowała też ikona i skandalistka polskiej
kuchni Lucyna Ćwierciakiewiczówna, np. w popularnej książce z 1904
roku „365 obiadów”.

Lody podawano tylko w najlepszych kawiarniach. Upowszechniły się
dopiero w okresie międzywojennym, kiedy latem na ulicach większych
metropolii: Lwowa, Krakowa, Warszawy, Poznania pojawili się
lodziarze z wózkami, z których sprzedawali tzw. „lody pospolite”,
chłodzone w kubłach wypełnionych lodem. Dzisiaj nazwalibyśmy je
rzemieślnicze. W latach 30. mała porcja kosztowała około 20 gr. (za
5 zł można było zjeść dobry obiad). Rożki jeszcze nie weszły do
obrotu. Packę pakowano między dwa wafle. Smaków był naprawdę spory
wybór. W latach 30. na rynek weszły też pierwsze lody produkowane
fabrycznie. Miały kształt prostokąta, opakowanego w pergamin, na
którym nadrukowany był charakterystyczny obrazek maszerujących
pingwinów. Lody te, o smaku orzechowo – karmelowym, wzbogaconym o
bakalie, miały nazwę „Pingwin” i produkowały je zakłady Fuchsa.

W latach PRL-u nadal schładza się deser lodem, który PGR-y
przechowywały w słomie w magazynach. To wtedy pojawiły się kultowe
produkty do dziś wspominane z sentymentem: tzw. lody z automatu,
Calypso, Bambino czy melba w Hortexie. Wyróżniały się wyrazistym,
śmietankowym smakiem.

Do sentymentu tego nawiązała firma Lodziarz.pl, która wypuściła w
tym roku na rynek LodyPRL.

- Technika wytwarzania lodów jest teraz oczywiście nieporównywalna,
tak samo jak ich dostępność. Dzisiaj może sobie na nie pozwolić
każdy – mówi Radosław Charubin, twórca takich marek jak Wytwórnia
Lodów Polskich „U Lodziarzy”, Lody Bonano czy właśnie LodyPRL. –
Dwa stulecia to też wystarczająco dużo, by mówić już o rodzimej
tradycji lodziarskiej, a nie odwoływać się ciągle do obcych.

Wytwórnia „U Lodziarzy” wraca więc do typowo polskich smaków.
Produkuje desery z nutą szarlotki czy sękacza, ma nawet propozycje
regionalne jak np. lody o smaku sera korycińskiego czy żubrówki.

- Taka dobrze przemyślana, zrekonstruowana tradycja działa jak
nowość. Zaciekawia, a jednocześnie jest swojska – dodaje Charubin.
– Jednak bazą naszych deserów niezmiennie pozostaje to co w Polsce
najlepsze. Już Ćwierciakiewiczówna kazała dawać do lodów dużo
świeżych jajek i dobrą, tłustą śmietankę. Tak robimy! U nas na
Podlasiu mamy dostęp do tego typu produktów najwyższej klasy i to
właśnie czyni nasze lody wyjątkowymi. Robimy więc lody, które
Polacy uwielbiają, a których inni mogą nam tylko pozazdrościć ...



Informację dostarczyła
Agencja Publicum
tel. 501035853
e-mail: pr@publicum.pl





Darmowe ogłoszenia

Manager ds. Sprzedaży Usług HR / Key ...

Lokalizacja: Poznań, Wielkopolskie Zakres obowiązków: Główne atuty spółki to wieloletnie doświadczenie, jak i zespó...

Pracownik kompletacji artykułów biuro...

Lokalizacja: cały kraj Zakres obowiązków: Obowiązki: - praca polega głównie na kompletacji produktów biurowych z uż...

Praca Klinika Rehabilitacyjna jako Pi...

Nowa oferta praca jako pielęgniarka Anglia KLINIKA rehabilitacyjna , UK- stawka 18 funtów/ godz. Klient Prowor...

PRACA Care Assistant dom opieki Dick...

Praca opiekun medyczny Anglii! nowa oferta dom opieki Dickleburgh, Norfolk. Jak znależć pracę w Anglii? Domy opieki w...

Pomoc pielęgniarki praca w Anglii Bed...

Nowa oferta pracy jako pomoc pielęgniarki Anglia w domu opieki w Bedford. Klient Prowork.PL, brytyjski dom opieki w A...

Przejdź do serwisu: Ogłoszenia drobne

Katalog stron

fotograf ślubny Włocławek

Nazywam się Justyna Ziemińska-Sikora. Moją firmę tworzę z pełnym zaangażowaniem. Prywatnie żona i matka dwójki...

Wycinarka fiber

Firma Lasery – Fiber s.r.o. zajmuje się sprzedażą i serwisem maszyn do cięcia w technologii światłowodowej – f...

Regeneracja i czyszczenie filtró...

Stosujemy bezpieczną dla filtra cząstek stałych metodę czyszczenia i regeneracji. Dzięki temu nie musimy rozci...

floating Warszawa

H2O Floating Studio to miejsce w Warszawie gdzie można zaznać relaksu i wyciszenia. W naszym studio czas ma in...

Kancelaria Radcy Prawnego Dawid ...

Jeśli szukacie państwo wykwalifikowanego prawnika na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, koniecznie spra...

Przejdź do serwisu: Katalog stron

Baza firm

Agropodzamcze

Posiadamy certyfikat ''Agroturystyka i usługi towarzyszące''. Ponadto posiadamy doświadczenie, które skrupulatnie zdobywamy aż od 1998 ro...

Dental Concept Perkowscy

Dental Concept Perkowscy Kompleksowe podejście do pacjenta oraz profesjonalne leczenie to dwie cechy, które charakteryzują Dental Co...

Puzzle4u

Nie wiesz co kupić by zrobić fajną niespodziankę bliskiej Ci osobie bądź znajomemu ? Puzzle4u, przygotuje dla Ciebie puzzle z wybranym ...

Doradca Podatkowy Andrzej Sobieraj

Nasza firma powstała w 1999 roku w Poznaniu i świadczy usługi na terenie całej Polski. Zajmujemy się księgowością, rozliczaniem, poda...

Doradca Podatkowy Andrzej Sobieraj

Nasza firma powstała w 1999 roku w Poznaniu i świadczy usługi na terenie całej Polski. Zajmujemy się księgowością, rozliczaniem, poda...

Przejdź do serwisu: Baza firm

Strona główna | Darmowe ogłoszenia | Ogłoszenia regionalne | Katalog stron | Baza firm | Kontakt

Copyright - 2008 e-promocja - Realizacja: smart-point.pl

Partner: Praca & Stellenangebote: Next-Jobs