Lody a sprawa polska

Lody a sprawa polska
czwartek, 08 listopad 2018
kategoria: ciekawostki
To zaskakujące, ale lody na naszych stołach zagościły powszechnie
dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w okresie
międzywojennym. Tuwim pisał w „Kwiatach polskich”: „Tradycja! Któż
by nie pamiętał?/ Niedziela: lody i kurczęta”. W 100-lecie
Niepodległości warto więc przypomnieć polski wkład w lodziarstwo.

Choć od 3 tysięcy lat jadają je Chińczycy, Arabowie w X wieku
przekazali sekret produkcji sorbetów Sycylijczykom, zaś słynny
renesansowy architekt i artysta, a z zamiłowania kucharz Bernardo
Buontalenti, mrożąc kogel-mogel z mlekiem, stworzył lody we
współczesnym wydaniu, to historia tego deseru w kraju nad Wisłą
zaczęła się niewiele ponad 200 lat temu.

Najstarsza wzmianka o nich w języku polskim pochodzi od dyplomatów,
którzy w XVII wielu odwiedzili Turcję i tam uraczono ich
„delikatnymi sorbetami”. Jako pierwszy odnotował je w książce
kulinarnej wydanej w 1783 roku Wojciech Wielądko. W słowniku
wileńskim z 1861 roku występują jako gatunek konfitur. Wspomina o
nich Andrzej Kitowicz, XVIII-wieczny pamiętnikarz i Adam Mickiewicz
w XII księdze „Pana Tadeusza”.

Lody uchodziły za taki specjał, że częstowano nim nawet koronowane
głowy. Najpierw pojawiają się na dworach. Na szlacheckich stołach
lądują lody z form w kształcie „harbuzów”, ryb, kiełbas i pałaców.
Nakładało się je do filiżanek i spożywało łyżeczką. Etykieta nie
pozwalała by zjadać rozpuszczone lody. To co upłynniło się na dnie,
tylko niewychowane panny spijały ukradkiem. Lody wówczas dozwolone
były od lat 18.

Na przełomie XIX i XX wieku, żeby serwować mrożony deser trzeba
było mieć lodownię i odpowiedni sprzęt, najlepiej sprowadzony z
Włoch. Do jego wyrabiania używano specjalnej maszynki do kręcenia
lodów zwanej sorbetierą. Był to zazwyczaj drewniany cebrzyk, do
którego wstawiano cynową puszkę, a między naczynia wsypywano lód z
saletrą lub solą morską (co lepiej utrzymywało niską temperaturę).
Żeby lody miały dobrą konsystencję trzeba było kręcić korbką
maszynki w tempie 80 - 100 obrotów na minutę. Wymagało to sporej
krzepy i było bardzo pracochłonne. Ochmistrzynie zarządzające
dworami nie raz sarkały, że pół dnia pichcą deser, który
pochłaniany jest w pięć minut.

Jedną z pierwszych receptur podała w 1880 roku Florentyna
Niewiarowska w poradniku kulinarnym “Doświadczone sekreta smażenia
konfitur i soków oraz robienia konserw, galaret, marmolad, lodów,
wódek, likierów, nalewek, ratafij najrozmaitszych konserw owocowych
w spirytusie i occie, owoców suszonych w cukrze i t.p”. Z lodami
czekoladowymi radziła postępować tak:

“Półtora ćwierci kila dobrej, waniljowej czekolady utrzeć na tarku
i zalać gorącą śmietanką, której wziąć dwie kwarty. Mieszać ciągle
zalewając, dopokąd się czekolada całkiem nie roztopi. Ubić dziesięć
żółtek z pół kilem i ćwierć cukru miałkiego, wlać w to czekoladę,
postawić na wolnym ogniu i mięszać ciągle łyżką dopokąd nie
zgęstnieje, uważając bardzo, aby się nie zachorowało. Wtedy
przecedzić, ostudzić dobrze, wlać do puszki, zamrozić i dalej
postępować jak wyżej w uwagach o robieniu lodów podano”.
Florentyna Niewiarowska

Dużo przepisów na lody zanotowała też ikona i skandalistka polskiej
kuchni Lucyna Ćwierciakiewiczówna, np. w popularnej książce z 1904
roku „365 obiadów”.

Lody podawano tylko w najlepszych kawiarniach. Upowszechniły się
dopiero w okresie międzywojennym, kiedy latem na ulicach większych
metropolii: Lwowa, Krakowa, Warszawy, Poznania pojawili się
lodziarze z wózkami, z których sprzedawali tzw. „lody pospolite”,
chłodzone w kubłach wypełnionych lodem. Dzisiaj nazwalibyśmy je
rzemieślnicze. W latach 30. mała porcja kosztowała około 20 gr. (za
5 zł można było zjeść dobry obiad). Rożki jeszcze nie weszły do
obrotu. Packę pakowano między dwa wafle. Smaków był naprawdę spory
wybór. W latach 30. na rynek weszły też pierwsze lody produkowane
fabrycznie. Miały kształt prostokąta, opakowanego w pergamin, na
którym nadrukowany był charakterystyczny obrazek maszerujących
pingwinów. Lody te, o smaku orzechowo – karmelowym, wzbogaconym o
bakalie, miały nazwę „Pingwin” i produkowały je zakłady Fuchsa.

W latach PRL-u nadal schładza się deser lodem, który PGR-y
przechowywały w słomie w magazynach. To wtedy pojawiły się kultowe
produkty do dziś wspominane z sentymentem: tzw. lody z automatu,
Calypso, Bambino czy melba w Hortexie. Wyróżniały się wyrazistym,
śmietankowym smakiem.

Do sentymentu tego nawiązała firma Lodziarz.pl, która wypuściła w
tym roku na rynek LodyPRL.

- Technika wytwarzania lodów jest teraz oczywiście nieporównywalna,
tak samo jak ich dostępność. Dzisiaj może sobie na nie pozwolić
każdy – mówi Radosław Charubin, twórca takich marek jak Wytwórnia
Lodów Polskich „U Lodziarzy”, Lody Bonano czy właśnie LodyPRL. –
Dwa stulecia to też wystarczająco dużo, by mówić już o rodzimej
tradycji lodziarskiej, a nie odwoływać się ciągle do obcych.

Wytwórnia „U Lodziarzy” wraca więc do typowo polskich smaków.
Produkuje desery z nutą szarlotki czy sękacza, ma nawet propozycje
regionalne jak np. lody o smaku sera korycińskiego czy żubrówki.

- Taka dobrze przemyślana, zrekonstruowana tradycja działa jak
nowość. Zaciekawia, a jednocześnie jest swojska – dodaje Charubin.
– Jednak bazą naszych deserów niezmiennie pozostaje to co w Polsce
najlepsze. Już Ćwierciakiewiczówna kazała dawać do lodów dużo
świeżych jajek i dobrą, tłustą śmietankę. Tak robimy! U nas na
Podlasiu mamy dostęp do tego typu produktów najwyższej klasy i to
właśnie czyni nasze lody wyjątkowymi. Robimy więc lody, które
Polacy uwielbiają, a których inni mogą nam tylko pozazdrościć ...



Informację dostarczyła
Agencja Publicum
tel. 501035853
e-mail: pr@publicum.pl





Darmowe ogłoszenia

Tabletki na potencję bez recepty

Nie bój się o tym informaować. To naturalne. Ten kłopot dotyka co 10ego chłopaka w moim państwie, więc nie jesteś jed...

USŁUGI DORADCZE OCHRONA ŚRODOWISKA RA...

Doradcy środowiskowi z firmy EkoExpert Doradztwo Ekologiczne i Gospodarcze Sp. z o.o. dbają o zapewnienie komfortowy...

Oferuje wszystkim moja prywatna pozyc...

Oferuje wszystkim moja prywatna pozyczke i uslugi inwestycyjne W dziedzinie finansów, rynku akcji i pozyczek miedz...

Wreszcie, oferta kredytowa i inwesty...

Wreszcie, oferta kredytowa i inwestycyjna sa szybkie i latwe! Aby zaspokoic potrzeby pozyczkowe miedzy osobami fi...

Oferujemy powazne pozyczki gotówkowe ...

Oferujemy powazne pozyczki gotówkowe od 5000 do 800.000.000 PLN / GBP Potrzebujesz pozyczki, ale jestes odrzucon...

Przejdź do serwisu: Ogłoszenia drobne

Katalog stron

Sklep internetowy

Sklep internetowy, który od lat zajmuje się sprzedażą części, które niezbędne są do stworzenia całkowitej inst...

Studio modelowania sylwetki Luba...

Studio modelowania sylwetki Lubań Improves Body oferuje: spalanie tkanki tłuszczowej, zwalczanie cellulitu, wy...

Projektowanie konstrukcji budowl...

Oferujemy kompleksowe usługi projektowe budynków jedno- i wielorodzinnych, biurowych, użyteczności publicznej,...

Koszenie trawników szczecin

Wielko powierzchniowe koszenie trawników boiska duże, płaskie przestrzenie na obszarze północnozachodniej Po...

urządzanie ogrodów łódź

Zakładanie ogrodów rozpoczynamy od uprzątnięcia terenu po budowie, następnie przechodzimy do wykonania niezbęd...

Przejdź do serwisu: Katalog stron

Baza firm

Pościelpol

Produkujemy wodoodporne ochraniacze na materac, które podnoszą komfort nocnego wypoczynku. Nasze prześcieradła nieprzemakalne sprawdzą si...

Laserprofi.pl

Długa działalność na rynku pozwoliła nam na zdobycie sporego doświadczenia w tym zakresie. Zależy nam przede wszystkim na zadowoleniu ora...

F.H.Kulin Hurtowania Akcesoriów Meblowych

Prowadzimy sklep internetowy z akcesoriami meblowymi od najlepszych producentów branżowych. Wspieramy branżę meblarską. Nasze najważniejs...

Sklep tampogadzet.pl

Dostarczamy nowoczesne gadżety reklamowe do firm w całym kraju. Dysponujemy karteczkami samoprzylepnymi, długopisami wysokiej jakości, et...

MODINO Monika Nowak

Sklep Modino jest miejscem, które uważane jest za dobry sklep zabawkowy w Wielkopolsce. Jego bogata oferta sprawia, ze na pewno znajdzi...

Przejdź do serwisu: Baza firm

Strona główna | Darmowe ogłoszenia | Ogłoszenia regionalne | Katalog stron | Baza firm | Kontakt

Copyright - 2008 e-promocja - Realizacja: smart-point.pl

Partner: Praca & Stellenangebote: Next-Jobs